محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2236
مرآة البلدان ( فارسى )
مىباشد . يك باب حمام و دو مسجد در ميان قلعه و دو باب درب قلعه و به فاصلهء پنجاه قدم يك باب مسجد و مقبرهء پيرى واقع است و چهار اصله درخت كوره گز اطراف مسجد است و دورهء هر درختى دو ذرع و نيم و دو ذرع و يك ذرع و سهچارك و ارتفاع آنها بيست و سه ذرع و هيجده ذرع و شانزده ذرع و چهارده ذرع . و اين نوع درختهاى گز را در سيستان حرمت مىكنند . و گويند قدمگاه حضرت امام ثامن ضامن عليه السلام مىباشد . در سر مقبرهء مزبوره چهار پارچه سنگ سليمانى است كه يكى دو من تبريز و يكى يك من و نيم و يكى نيممن و يكى پانزده سير وزن دارد . بالجمله جلالآباد در سمت مغرب رود هيرمند در چهارفرسخى اين رود واقع است و در اين زمان سيزده قريه جزء جلالآباد است : اول دولتآباد . دويم : ده رند . سيم : ده خانم . چهارم : ده دكى . پنجم : ده قزاق . ششم : ده برج يوسف . هفتم : قلعه كولك . هشتم : ده عباس محمد حسين . نهم : اكبرآباد . دهم : ده ابراهيم اسماعيل . يازدهم : ده مستى خان . دوازدهم : ده نيتك . سيزدهم : ده كلوخى . جلالآباد : يكى از قراى نرماشير و خالصهء ديوان مىباشد . هشتاد و شش خانوار رعيت دارد . زراعت آن خوب و همهچيز به عمل مىآيد . سكنه علاوهبر زراعت مالدارى هم مىكنند . گاوهاى مقبول قشنگ كاركن و غيره دارند . جلالآباد : به عقيدهء صاحب معجم البلدان اسم قلعهاى است در قومس . چلاو يا چلاون : يكى از بلوكات طبرستان و مازندران است . الحال تيول منشى - الممالك است . قلعهء بسيار قديم كهنه دارد . صاحب تاريخ طبرستان « 1 » در ضمن عزيمت امير تيمور به تسخير طبرستان گويد : حضرت صاحبقران از بركه تاش و راه سرخس به ولايت نسا آمد . امرا شيخ على بهادر و سونجك بهادر و مبشر بهادر به رسم منقلاى صف لشكر آراسته در موضع گاو كراج به قراول امير ولى رسيدند و جنگ سخت درپيوست . مبشر را
--> ( 1 ) - در هيچيك از تواريخ مازندران موجود مثل تاريخ ظهير الدين مرعشى و اولياء الله اين مطلب را نيافتم .